W razie czego: Holowanie Elbląg

 

Jak zbudowany jest bolid F1

Wszyscy kibice F1 są zafascynowani tym "kosmicznym sportem". Jednak Fani nie mogą znaleźć się tak blisko F1 jakby tego chcieli. Jest bardzo wiele osób, które chciałoby conajmniej zobaczyć bolid, którym ścigają się kierowcy F1, a tym bardziej go dotknąć i przyjrzeć się bliżej temu co podczas każdego GP widzimy jak pędzi po torze z prędkością przekraczającą często ponad 300km/h. Podczas każdego GP podziwiamy kierowców i bolidy w których zasiadają. To właśnie dzięki tym maszynom przeżywamy tak wiele emocji oglądając wyścig. Często podczas oglądania treningów przed kolejnym wyścigiem, komentatorzy informują nas o tym, że poszczególni kierowcy przebywają w swoich garażach, gdzie wprowadzane są kolejne zmiany nad ustawieniami bolidu. Nasuwa się w tym momencie pytanie : jak jest zbudowany bolid F1 ? Czy porównalibyście go prędzej do normalnego samochodu jadącego po szosie, czy może do samolotu myśliwskiego ? Może to wydawać wam się dziwne, ale to ta druga opcja jest prawidłowa. Bolid którym ścigają się najszybsi kierowcy świata, jest jednoosobowym pojazdem wyścigowym o otwartym nadwoziu, kołach wystających poza profil kokpitu i skrzydłach znajdujacych się z produ jak i z tyłu. Bolid F1 jest budowany według regulacji FIA (Fédération Internationale de l'Automobile).

KONSTRUKCJA: Bolidy F1 sa zbudowane z włókien węglowych. Zgodnie z regulaminem FIA, waga bolidu wraz z kierowcą, płynami, gaśnicami i kamerami pokładowymi nie może być mniejsza niż 605 kg. Po każdym wyścigu kierowcy jak i ich bolidy sa ważone. W bolidach F1 jest używany balast, który może odpowiednio wyważyć pojazd i obniżyć środek ciężkości. Można go umieszczać w wielu miejscach w bolidzie.

KOKPIT: Może się wydawać, że kierowca, który pokonuje podczas wyścigu np. 70 okrążeń, siedzi sobie wygodnie w fotelu i "tylko" prowadzi bolid. Jednak kokpit jest bardzo ciasnym i niewygodnym miejscem. Znajduje się w nim fotel kierowcy, oraz kierownica. Kokpit także jest wykonany z włókien węglowych i stanowi on najlepszą ochronę dla kierowcy podczas uderzenia. To właśnie kokpit i jego wytrzymałość uratował życie naszemu Rodakowi Robertowi Kubicy podczas wypadku o GP Kanady w 2007 roku. Kokpit jest poddawany wielu testom wytrzymałościowym i jest elementem, który ze względu na swoją wytrzymałość może być używany przez cały sezon.

FOTEL: Może być on przymocowany do kokpitu na stałe za pomoca dwóch poziomych sworzni. Kierowca jest przypięty do fotela sześcio-punktowymi pasami bezpieczeństwa. Fotel w którym zasiada kierowca F1 musi być wyposażony w specjalne mocowania dzięki którym możliwe będzie wykorzystanie urządzenia KED. W każdym bolidzie fotel kierowcy może być wyciągany za pomocą jednego, standardowego narzędzia - posiadają go wszystkie zespoły ratownicze. Fotel musi być wykonany z takich samych materiałów niepalnych jak kombinezon kierowcy. Bardzo ważnym elementem dla kierowcy jest HANS - przyczepiany do kasku kierowcy, który chroni kręgi szyjne zawodników podczas kolizji.

KIEROWNICA: To właśnie ona jest w bolidzie całym centrum zarządzania pojazdem. Oglądając transmisje z treningów często można zauważyć zbliżenia na kierownicę kierowcy, na której może znaleźc sie nawet 20 różnorakich przycisków. Kierownica nie jest zamontowana na stałe w bolidzie, dzięki czemu w każdej chwili można ją wyciągnąć. Do tego służy specjalny przycisk - w łatwo dostępnym miejscu - aby kierowca w razie niebezpieczeństwa mógł szybko opuścić swój bolid wyciągając wcześniej kierownicę. W trakcie całego sezonu F1, na jednego kierowcę przypadają cztery kierownice, ale liczba ta może oczywiście się zmeniać.

SILNIK: Jest on integralną część struktury bolidu, co oznacza, że z przodu jest do niego podłączony kokpit, a z tyłu skrzynia biegów z tylnym zawieszeniem i strukturą zderzeniową. W roku 2006 zostały wprowadzone silniki V8 o pojemności 2400 cm³ i mocy 750 KM i zastapiły będące od roku 1995 silniki V10 - blisko 1000 KM. FIA w 2006 roku ograniczyła obroty silnika z 21 tys.obr./min do 19 tys. W 2004 roku wg. FIA, zmiana silnika była dozwolona co każde GP, jednak wg zmian wprowadzonych w 2005 roku jeden silnik ma być stosowany przez co najmniej dwa GP. Jeżeli silnik w danym bolidzie zostanie wymieniony podczas trzeciego treningu przed niedzielnym wyścigiem - w dzień kwalifikacji, dany kierowca będzie przesunięty o 10 pozycji na starcie w stosunku do wyników kwalifikacji do danego wyścigu. W sezonie 2007 przepisy zostały zmodyfikowane i zezwoliły na używanie dowolnej liczby jednostek podczas dwóch pierwszych treningów przed wyścigiem bez konsekwencji. Nie może jednak zostać użyta jednostka wykorzystywana w GP. Z końcem sezonu 2006 FIA poddała silniki homologacji i od tej pory mogą być w nich dokonywany jedynie nieznaczne modyfikacje. "zamrożenie silników" ma trwać nawet do 2017 r. Obecnie dostarczaniem silników do Formuły 1 zajmują się głównie zespoły fabryczne: BMW, Renault, Ferrari, Toyota, Honda. Łącznie zaopatrują one 10 zespołów w stawce. Wyjątkiem jest zespół McLaren, który korzysta z silników firmy Mercedes-Benz HPE.

SKRZYNA BIEGÓW:Ku zdziwieniu niektórych osób, skrzynia biegów w bolidzie F1 jest półautomatyczna, posiadajaca 6 biegów do przodu i jeden do tyłu. Kierowca F1 zmienia biegi za pomocą umieszczonych za kierownicą łopatek. Zgodnie z zasadami wprowadzonymi w sezonie 2008, skrzynia biegów musi wystarczyć na cztery GP.

AERODYNAMIKA: Jest ona rzeczą bardzo istotną w procesie budowania nowego bolidu, gdyż jej zadaniem jest dać jak najlepszy docisk do podłoża przy jak najmnieszej utracie prędkości i przyśpieszenia. Wg. ekspertów aż 80% przyczepności pochodzi z aerodynamiki, a tylko 20% z opon. Aby dobrze ustawić bolid podczas treningów przed kolejnym GP, inżynierowie muszą znaleźć pewien kompromis pomiędzy największą siłą docisku i jak najmniejszym oporem. Najdłużej stosowanym elementem aerodynamicznym sa skrzydła przednie i tylnie, dzięki którym można najszybciej wprowadzić jakiekolwiek zmiany w ustawieniach. Najwięszy udział w docisku bolidu ma dyfuzor znajdujący się pod bolidem i to właśnie on "przysysa" bolid do nawierzchni toru. Obecnie przy rozwoju aerodynamiki zespołom pomagają gigantyczne komputery ( np. w BMW Sauber - Albert2), oraz tunele aerodynamiczne. Jednak od przyszłego sezonu nastapią zmiany w regulaminie i znaczna część aerodynamiki, np. "skrzydła mewy" znikną z F1.

 

PALIWO:Jest ono podobne do tego, jaki tankujemy na stacjach benzynowych do swoich samochodów, jednak musi ono być specjalnie przygotowane pod warunki każdego toru na którym odbywają się GP F1. Paliwo jest takie samo dla wszystkich zespołów i teamy nie mogą go pod żadnym względem ulepszać. Paliwo jest często przed każdym wyścigiem sprawdzane przez sędziów F1. Zbiornik paliwa jest umieszczony tuż za fotelem kierowcy. Podczas tankowania paliwo dostarczane jest przez wąż tankujący z szybkością ok. 12 l/s. Zużycie paliwa podczas wyścigu wynosi około 75 litrów na 100 km, jednak jest ono uzależnione od charakterystyki toru.  

OPONY: Od 1997 roku w F1 zostało zakazane używac opon typu slik, które są bardziej przyczepne w suchych warunkach atmosferycznych. Obecnie w F1 używa się opon dostarczanych przez japonską firmę - Bridgestone. Opony w części stykającej się z podłożem mają ciągłe cztery rowki, które redukują osiągane prędkości. Z przodu opony mają szerokość 355 mm, zaś z tyłu 380mm. Opony stosowane w F1, które są stworzone z bardziej miękkich i szybciej ścierających się gatunków gumy, mogą wytrzymać dystans dochodzący do 200km. Opony w F1 pracują w temperaturze dochodzącej do prawie 100 stopni celsjusza. Przed wyjzazdem na tor opony są dogrzewane do temperatury 95 stopni celsjusza dzięki kocom grzewczym. Dzięki temu kierowcy nie mają problemów z przyczepnością na pierwszych okrążeniach. Gdyby opony były zimne, niedogrzane, kierowcy przez pierwsze okrążenia musieliby przez jakiś czas doprowadzać opony do odpowiedniej temperatury. Od sezonu 2009 w F1 ma zabraknąć kocy grzewczych, ale ta sprawa nie jest jeszcze do końca ustalona. 

HAMULCE: Tarcze hamulcowe podobnie jak bolid są wykonane z włókna węglowego. Ich grubość wynosi 28 mm, zaś średnica to ok. 278 mm. W F1 dozwolone jest używanie dwóch klocków hamulcowych. Hamulce są w stanie zatrzymać bolid ze 100 km/h na odcinku 17 m. Podczas gwałtownego hamowania, hamulce w niespełna sekundę rozgrzewają sie do 1000 stopni celsjusza. Najbardziej poddawane na takie ciężkie warunki są podczas GP Kanady na torze w Montrealu. Hamulce można wymieniać według potrzeb.

OSIĄGI: Technologia w F1 posuwa się do przodu w niezwykle szybkim tempie i dzięki temu bolidy F1 osiągają coraz to lepsze osiągi i przyśpieszenia. Większość bolidów F1 posiada następujące osiągi : 0-96 km/h w 2,6 sek. , oraz 0-160 km/h w 3,6 sek. Samochody F1 starzeją się bardzo szybko. Zespoły nie tylko prezentują co roku nowe modele, ale także rozwijają je i ulepszają w trakcie sezonu. "W tym sporcie ci, którzy nie pracują bez przerwy nad nowymi rozwiązaniami, zostają daleko z tyłu" mówi Gavin Fisher, główny projektant w zespole Williams. Zanim nowy samochód zadebiutuje w pierwszym wyścigu sezonu, projektanci już pracują nad jego następcą. Cykl rozpoczyna się od nowa, bez chwili wytchnienia. Mam nadzieję, że w pewnym stopiu przybliżyłam wam to w jaki sposób zbudowany jest bolid F1, bo przecież podziwiamy te wspaniałe maszyny podczas każdego treningu, kwalifikacji i wyścigów i wypadałoby wiedzieć na ich temat nieco wiecej.

Monia